لیکن پلان

گردآورنده:دکتر محمد ابراهیمی راد، تاریخ:1394/4/22

یک بیماری شایع پوستی است که اغلب در مچ دست ظاهر میشود.

این بیماری در یک یا چند قسمت از بدن میتواند ظاهر شود. در بعضی از افراد این بیماری ممکن است در داخل دهان بروز کند. گاهی اوقات هم در هر دو جا نمایان میشود. در موارد نادر حتی میتواند بر روی دستگاه تناسلی و حتی پوست سر نیز ایجاد شود.

این بیماری مسری نیست پس شما نه از کسی میگیرید و نه به کسی منتقل میکنید.

علائم و نشانه ها

علائم لیکن پلان به قسمتی از بدن که لیکن پلان در آنجا بوجود آمده است بستگی دارد.

پوست:

لیکن پلان بر روی پوست ، اغلب برجستگی براق مانندی به رنگ مایل به بنفش ایجاد میشود. گاهی اوقات هم این برجستگی ها دارای خط های سفید رنگی است که به این خطوط " استریا ویکهام " میگویند.

اغلب مردم چندین برجستگی دارند که در قسمت های مختلف بدن آنها ، ممکن است ظاهر شود. شایع ترین مکان هایی که این برجستگی ها دیده میشود عبارتند از:

  • مچ دست
  • مچ پا
  • کمر

البته این برجستگی ها در تمام نقاط بدن هم میتوانند ظاهر شوند حتی اندام تناسلی.

در پاها برجستگی ها سیاه تر هستند.

برجستگی های جدید معمولا از برجستگی های قدیمی روشن تر هستند.

وقتی لیکن پلان بر روی پوست گسترش پیدا کرد ، فرد میتواند این نشانه ها را پیگیری کند :

پوست خشن و پوسته پوسته ها :

لیکن پلان ، میتواند پوست را ضخیم و خشن ، و پوسته پوسته کند. این حالت در مچ پا و ساق پا بیشتر دیده شده است و با گذشت زمان گسترش پیدا میکند.

خارش :

تکه های ضخیم گاهی اوقات با خارش و تاول همراه است که البته این مورد بسیار نادر است.

درد ، بویژه در اندام تناسلی :

پوست میتواند به رنگ قرمز روشن دربیاید. زخم های باز دیده میشود. این اتفاق میتواند رابطه جنسی را دردناک و یا غیرممکن کند.

دهان :

وقتی لیکن پلان در داخل دهان ایجاد شود، معمولا در اطراف گونه ها بوجود میاید. همچنین میتواند بر روی زبان ، لب ها ولثه ایجاد شود.

شما ممکن است در داخل دهان این موارد را ببینید:

  • تکه های سفید و کوچک و یا خطوطی شبیه به بند کفش و توری
  • قرمزی وتورم
  • لایه برداری در لثه
  • زخم های دردناک

ناخن ها :

وقتی لیکن پلان در ناخن ها ایجاد شود ، اغلب بر روی چند ناخن ایجاد میشود. گاهی اوقات هم در تمام ناخن ها ایجاد میشود. شما ممکن است این موارد را ببینید:

  • ایجاد لبه و شیار روی ناخن ها
  • شکاف ناخن و یا نازک شدن آن
  • از دست دادن ناخن ( بطور موقت و حتی دائمی )

پوست سر :

این اتفاق بسیار نادر است اما میتواند ایجاد شود. اگر لیکن پلان بر روی پوست سر ایجاد شود شما میتوانید این موارد را مشاهده کنید :

  • قرمزی و سوزش
  • برجستگی های کوچک
  • نازک شدن و یا ریزش تکه ای موها
  • ایجاد زخم

چه کسانی این بیماری را میگیرند :

این بیماری در بزرگسالان شایع است. نوع دهانی این بیماری بیشتر در زنان بوجود میاید.

این بیماری هنوز علت مشخصی نداشته است. بعضی میگویند یک بیماری خود ایمنی است . این به این معنی است که سیستم ایمنی بدن به پوست و قسمت های خارجی بدن واکنش نشان داده و با حمله به این قسمت ها این بیماری را بوجود میاورد.

هنوز تحقیقات برای کشف علت قطعی این بیماری ادامه دارد.

فرضیات ما برای علت این بیماری به شرح زیر است :

بعضی از داروها میتوانند بثورات پوستی شبیه به لیکن پلان ایجاد کنند :

داروهایی مانند داروهای ادرار آور (داروهای فشار خون و بیماری های قلبی ) و همچنین داروهای جلوگیری از بیماری مالاریا از این نوع داروها هستند. حتما به پزشک متخصص پوست و موی خود درباره داروهایی که مصرف میکنید کامل توضیح دهید.

استفاده از فلز در داخل دهان ( دندان مصنوعی و ... ) :

این مورد بسیار نادر است اما اگر چنین اتفاقی افتاد شما بجای استفاده از وسایل فلزی از وسایل غیر فلزی استفاده کنید تا از این بیماری خلاص شوید.

نوع نادر دیگری از ایجاد این بیماری لیکن پلان تاولی فامیلیال است :

این نوع از این بیماری معمولا در بقیه افراد خانواده نیز ظاهر میشود اما بسیار بسیار نادر است.

ممکن است ارتباطی بین لیکن پلان با ویروس هپاتیت C هم باشد.

متخصص پوست حتما این موضوع را ( وجود این ویروس در شما ) بررسی خواهد کرد.

چگونه متخصص پوست این بیماری را در شما تشخیص میدهد :

بعضی از متخصصین در صورت وجود علائم آشکار با نگاه کردن به پوست و ناخن و دهان شما متوجه این بیماری میشوند . برخی دیگر در صورت داشتن شک به وجود این بیماری قسمتی از پوست شما را نمونه برداری کرده و توسط میکروسکوپ به بودن یا نبودن این بیماری پی میبرند.

دندانپزشکان هم میتوانند وجود این بیماری را در داخل دهان شما تایید کنند.

درمان

فعلا هیچ درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد. این بیماری بصورت خود به خودی ممکن است خوب شود . اما اگر این بیماری شما را آزار میدهد پزشک متخصص پوست و مو میتواند برای تسریع در بهبود این بیماری و کاهش علائم آن از درمان های زیر استفاده کند :

آنتی هیستامین ها :

که خارش را کم میکنند.

کورتیکواستروئید موضعی :

نوع مالیدنی این دارو است که برای کاهش تورم و قرمزی استفاده میشود.

کورتیکواستروئید خوراکی :

این دارو وقتی استفاده میشود که بیمار طی یک مدت طولانی درگیر این بیماری بوده است و یا پوست بیمار برجستگی ها و زخم های دردناک دارد.

پووا تراپی (PUVA THERAPY):

یک نور درمانی است که به درمان کمک میکند.

رتینوئیک اسید :

یا بر روی پوست قرار داده میشود و یا بصورت قرص شکل استفاده میشود و باعث بهتر شدن ضایعات پوست میگردد.

پماد تاکرولیموس و یا کرم پیمکرولیموس

درباره عوارض احتمالی درمان های بالا حتما از پزشک خود سوال کنید.

هنگامیکه این بیماری در داخل دهان بوجود بیاید اگر همراه با درد و علائم خاصی نباشد درمان خاصی لازم ندارد اما اگر با درد و سوزش و تاول و زخم همراه باشد باید آن را درمان کرد.

راه هایی برای جلوگیری از مبتلا شدن به لیکن پلان

لیکن پلان پوستی :

استرس خود را کم کنید. استرس باعث افزایش گستردگی این بیماری میشود.

محل خارش را آرام خارش دهید. استفاده از یک پارچه سرد و یا استفاده از بلغور جو در حمام بسیار میتواند کمک کننده باشد.

سعی کنید بوسیله خاراندن، به پوست شما آسیب نرسد زیرا آسیب به پوست برای این بیماری مضر است.

لیکن پلان دهانی :

اگر لیکن پلان در دهان شما ایجاد شد شما امکان ابتلا به سرطان دهان را دارید پس بهتر است موارد زیر را حتما رعایت کنید :

  • سیگار نکشید
  • استفاده از توتون ها و تنباکو را متوقف کنید
  • اگر الکل مصرف میکنید باید استفاده از الکل را متوقف کنید
  • هر 6ماه یکبار برای بررسی وجود سرطان دهان به یک دندانپزشک و یا متخصص پوست مراجعه کنید
  • از مواد غذایی که میتواند لیکن پلان را بدتر کند استفاده نکنید مانند میوه های ترش و آبمیوه ها و یا غذاهای ادویه دار و هرچیزی که میتواند لیکن پلان را بدتر کند.
  • از تنقلات ترد و شور ( مانند چیپس) و یا نوشیدنی های کافئین دار مانند نوشابه و چای پررنگ پرهیز کنید
  • برای لیکن پلان پوست سر و یا تناسلی هم حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید تا به شما با توجه به شرایط شما بگوید که چه راهکارهایی برای جلوگیری از گسترش آن وجود دارد.